De kerk heeft het moeilijk. Het aantal leden loopt terug. De gemiddelde leeftijd loopt op. Jongeren komen minder in de kerk. Kerkgebouwen sluiten en wijkbladen stoppen. Je zou er droevig van worden. Door deze opsomming kunnen we concluderen dat geloof relevantie verliest. Jongere generaties zitten schijnbaar niet te wachten op een ‘blijde boodschap’, hebben geen tijd meer of kijken niet meer naar elkaar om.

Maar dit is te simpel gedacht. Geloof leeft ook bij jongere generaties, maar op een andere manier, en blijft dus relevant. Neem de krant. Steeds meer kranten sluiten omdat er te weinig abonnees zijn. Zijn mensen dan niet meer geinteresseerd in nieuws? Natuurlijk wel. Ze halen dit tegenwoordig sneller, makkelijker en gratis van internet. De krant is overbodig geworden.

Zoals ook kranten hebben gemerkt, heeft internet de wereld behoorlijk veranderd. Informatie is meteen en op grote schaal toegankelijk. Interactie, korte reacties en snel schakelen zijn de norm. Mensen ontmoeten elkaar, bouwen netwerken op en delen ervaringen via sociale media als Twitter, Instagram, Facebook, Google+ en Meetup. Het tijdperk waarin instituties de samenleving in groepen en zuilen organiseerden is voorbij. Jongere generaties groeien op met een ‘connected mindset’, maar vinden deze amper terug bij de kerk. Daar is de organisatie stroperig, de zondagochtend saai (want eenrichting) en het denken nog traditioneel en hierarchisch (met kerkenraden en commissies).

Gelukkig zien veel kerken in dat ze mee moeten met de geest van de tijd. Innovatie betekent niet het beantwoorden van de vraag hoe we deze generaties weer kunnen bereiken via sociale media om ze op zondag weer naar de kerk te lokken. De gemeente is breder dan de mensen die op zondag netjes in de kerk zitten. Werkelijke innovatie vereist een nieuwe manier van denken over wat de kerkgemeente is: Het Nieuwe Kerken.

Het Nieuwe Kerken bestaat uit kleine groepen mensen die zichzelf organiseren rondom een christelijk thema of een vraag. In de wijk, op het werk of via internet. Deze groepen kiezen hun eigen aanpak en hebben geen hierarchische verhouding tot elkaar. Ze maken gebruik van internet om ontmoeting en communicatie te faciliteren en om kennis uit te wisselen. Afspraken worden gemaakt via Facebook, Twitter of e-mail. Groepen ontstaan via Meetup.org of Facebook. Ervaringen worden gedeeld via Dropbox of Google Drive. Zelfs geld voor goede doelen wordt opgehaald via Kickstarter of Geef.nl, zoals de €15.000,- die recent via internet werd opgehaald voor de Sint Adelbert Abdij in Egmond door een initiatief van Sergio Felter en Eric van den Berg.

Wat is hier nog de rol van de kerk als instituut? En de predikant of pastor? Alhoewel groepen misschien niet direct een kerkgebouw, predikant, kerkenraad of wijkblad meer nodig hebben, hebben ze wel een organisatie nodig die hen ondersteunt met praktische zaken, (beperkte) financiële middelen en expertise. Heeft een groep bijvoorbeeld behoefte aan begeleiding door een predikant of pastor, dan kan dat ‘on demand’ geregeld worden. Ook kunnen groepen begeleid worden bij diakonaal werk of in contact gebracht worden met zwakkeren in de samenleving. De rol van de Kerk verschuift zo van het organiseren van de samenleving tot het ondersteunen van zelf-organiserende groepen in de samenleving. Als deze groepen de bladeren zijn, dan is de kerk de boom die ze laat groeien. En via de wortels van deze boom komen we weer terug bij de oorsprong van de kerk; kleine gemeenschappen van gelovigen die in huiskamers of lokale ontmoetingsplaatsen het geloof delen.

Dit artikel is geschreven in aanloop naar Kerk2013, hét interkerkelijke congres over kerk, social media en internet, dat op 9 november plaats vindt in Utrecht. Tickets zijn te koop via de website http://www.kerk2013.nl. Christiaan Verwijs is mede-organisator van Kerk2013.


christiaanverwijs
Christiaan Verwijs
Agility consultant, Mede-organisator LMF / Kerk2012 & Kerk2013
Tags: 100% Inclusieve kerk, Beschouwend, Kerk Online, LMF
Loading